Blog

Onderwerpen en Objecten

Diamanten
Stel dat je besluit om juwelier te worden. Je neemt je voor om de eigenschappen van diamant te leren; de samenstelling, hardheid, karaat, helderheid, kleur en ga zo maar door. Wanneer je deze informatie eigen hebt gemaakt kun je zeggen dat je “iets” weet over diamanten. Maar wat heb je geleerd? Je kunt wellicht een toets maken over de materie maar kun je ook bepalen of een specifieke diamant “goed” of “slecht” is, “duur” of “goedkoop”, verkoopbaar of niet? Waarschijnlijk wordt dat lastig. Daarvoor moet je meer leren dan de algemene eigenschappen van diamant zelf. Als je, je kennis over diamant kunt inzetten op elke diamant (kleur? Helderheid?) in elke situatie (Kopen? Verkopen?) met een resultaat waar je telkens tevredenheid mee ben (Winst!), dan heb je echt iets geleerd over deze edelsteen.

Continue reading →

Kijken maar niet zien

Gemakkelijk praten
We kennen allemaal de vervelende gewaarwording van “het gewoon niet zien”. Aan de inspanning ligt het niet want we kijken ons te barsten. Het zijn vaak buitengewoon frustrerende momenten, of ze nu onszelf overkomen of dat we ze meemaken bij onze leerlingen en kinderen. Ik krijg ook geregeld ouders en docenten die mijn verhalen mooi vinden maar tegelijkertijd stellen dat ik gemakkelijk praten heb. Ik begeleid namelijk universitaire studenten die allemaal heel goed kunnen nadenken. Een ouder: “Ik heb het mijn kind allemaal proberen duidelijk te maken, maar hij ziet het gewoon niet. Wat doe je dan?

Continue reading →

Ever tried. Ever failed

Aansluiting vwo-wo
Binnenkort ga ik voor de Radboud Universiteit, onderwijs coördinatoren en middelbare school decanen toespreken over de aansluiting van middelbare school programma’s op het universitair onderwijs. Men heeft veel vragen (en zorgen) over wat leerlingen nodig hebben om te slagen in het hoger onderwijs en hoe zij als docenten daar rekening mee kunnen houden. Mijn boodschap zal helder zijn. Staar niet teveel op allerlei soorten strategieen en technieken.Ik heb het al vaak gezegd; we moeten ons veel meer richten op de ontwikkeling van de juiste leer-attitude dan op het aanleren van specifieke kennis en vaardigheden.

Continue reading →

Komt een man bij de priester

Man en Priester
Er komt een man van middelbare leeftijd bij een priester. Hij zegt, “Priester, ik heb nog maar een paar jaar te leven en heb besloten dat ik toch wel in de hemel wil komen. Ik heb wat onderzoek gedaan en het katholicisme lijkt mijn beste kans. Ik ben al aan de slag gegaan, heb me laten dopen en de heilige communie gedaan. Ik ga ook elke maand op de biecht en heb een handige app ontwikkeld om mijn zonde bij te houden en mij eraan te herinneren als ik weer moet gaan. Ik kom bij u voor nog meer tips.”. De priester kijkt hem enigszins verbijsterd aan en zegt, “Maar meneer, u moet wel geloven.”. De man maakt een notitie en mompelt, “Ik moet geloven.”. De priester, “Nee, u begrijpt me niet. U moet ECHT geloven.”. “Ik moet ECHT geloven.” herhaalt de man terwijl hij “geloven” onderstreept in zijn notitieblok. “Dank u Priester, ga door!

Continue reading →

Bv Ik en the Borg

Groepsverband
Ik begeleid studenten het liefst in groepsverband. Deze voorkeur is niet ontstaan uit gemakzucht. Het begeleiden van een groep is helemaal niet gemakkelijker dan een individu. Ik moet me beter voorbereiden en tijdens de bijeenkomst ook alerter zijn. Ik prefereer het omdat het vaak effectiever is dan individuele begeleiding. Het klinkt misschien tegenstrijdig maar het individueel leerproces komt beter tot zijn recht in een klas.

In de praktijk hoor ik vaak heel andere opvattingen over klassikaal onderwijs. De ene partij stelt efficiëntie voorop en ziet deze onderwijsvorm daarbij als onvermijdelijk, hoewel niet elke leerling dan de aandacht krijgt die ze verdient. Anderen zien het klassikaal onderwijs hierdoor juist als onacceptabel. De individuele ontwikkeling wordt ermee teveel begrensd. Slechts weinigen lijken klassikaal onderwijs te zien als essentieel voor het leerproces. Ik ben die mening wel toegedaan en wil dit essay daaraan wijden.

Continue reading →

Kokschool oftewel Student 3.0

2025
Op mijn werk aan de Radboud Universiteit werd mij gevraagd om prognoses te doen over de student van de toekomst. Hoe ziet deze er uit in het jaar 2020 of 2025? Wat wordt van hem en haar verwacht? Zullen ze hele andere capaciteiten moeten ontwikkelen dan nu het geval is?
Ik ben meteen voorzichtig in het uiten van sterke claims. Als jongetje was ik erg geïnteresseerd in science fiction en keek ik veel naar films en series over de toekomst. Allerlei prachtige high tech avonturen vermaakte de kijker maar toen de betreffende jaartallen daadwerkelijk langs kwamen (1984, 1999, 2001 of 2010), bleek het toch allemaal mee te vallen. De in beeld gebrachte veranderingen van menselijke behoeften, gedragingen en vermogens werden danig overschat. Ik ben dus sceptisch over al te grote uitspraken over 2025.

Continue reading →

Ivan de Verschrikkelijke

Westerse bekrompenheid
Momenteel begeleid ik een Russische student die “apart” genoemd mag worden. Hij loopt vast in zijn scriptie doordat hij de eisen en begrenzingen van zijn opleiding niet accepteert. Dit komt vaker voor maar hij, laten we hem Ivan noemen, fluimt veelvuldig over de gebrekkige intellectuele vermogens van zijn begeleider, alle medewerkers van zijn opleiding en eigenlijk het gehele Nederlandse volk. Zijn genialiteit en Russische erfgoed worden onderdrukt door onze Westerse bekrompenheid. Deze mening steekt hij totaal niet onder stoelen of banken en hij wordt door menigeen ervaren als arrogant, bot en stuitend.

Continue reading →

Het jongensprobleem

Masochisten
In een overleg op mijn universiteit werd een onderzoek besproken. Jongens en meisjes waren afzonderlijk geplaatst in een lege ruimte zonder afleiding en met enkel een apparaat waarmee ze zichzelf stroomstootjes konden toedienen. Het was dus een onderzoek naar verveling. Wat bleek? Jongens dienden zichzelf veel vaker stroomstootjes toe dan de meisjes. Deze uitkomst werd, in het door vrouwen gedomineerde overleg, wel zorgelijk gevonden. Ik kon het niet nalaten te roepen; “Het wordt steeds mooier! Waren wij mannen eerst de autisten en de AD(H)Ders, nu zijn we ook nog de masochisten!”. Er werd gelachen en aanvullende grappen gemaakt waarna we verder gingen met de agenda. Mijn opmerking was echter veel serieuzer bedoeld dan men dacht.

Continue reading →

Oogkleppen

Het leren

Waarom leren we? Wat leren we? Hoe leren we en wanneer hebben we geleerd? Stel je deze vragen aan scholieren of studenten dan kun je vaak heldere antwoorden verwachten. We leren omdat het moet (leerplicht) of om later een goede baan te krijgen (papiertje). We leren feiten uit boeken en teksten die we vaak later niet nodig zullen hebben. We leren door deze boeken te lezen, samen te vatten en te herhalen. En we hebben goed geleerd wanneer we een voldoende halen voor een toets.

Continue reading →

Topje van de ijsberg

“Ik heb vlak voor de toets een probleem. In eerste instantie gaat het goed maar vanaf de week ervoor maak ik mezelf helemaal gek van de stress.”

Gelijk en ongelijk
Deze student heeft in één ding gelijk. Ze maakt zichzelf inderdaad gek. Lezers van mijn essays weten inmiddels dat een toets niets veroorzaakt maar dat onze interpretatie van die toets van alles bewerkstelligt. Deze student heeft vanaf een bepaald moment allerlei negatieve gedachten over de toets. De spanning in haar lijf neemt toe en ze onderneemt allerlei activiteiten die haar in ieder geval niet geruststellen en waarschijnlijk nog meer doen stressen. Op deze manier maakt ze zichzelf gek.

Continue reading →